به گزارش سراج24، محمد جواد ظریف پس از پایان مذاکرات وین ۸ مصاحبه ای داشت که محور سخنان وی به لحاظ میزان تأکید و تکرار در یک عبارت خلاصه می شد، ظریف تمام تلاش کرد تا اساساً منکر تأثیر گذاری تحریم ها گردد و بگوید که اگر ایران برای رفع تحریم ها حساسیتی دارد تنها و تنها به این دلیل است که این تحریم ها نماد زشتی از ارتباط است!
محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران در نشست با خبرنگاران ایرانی در وین تاکید کرد: تحریمها ضد ایران بی تاثیر بوده و مانع روانی که باید طرف مقابل از آن عبور کند، همین موضوع تحریمهاست . آنچه که لازم است طرف مذاکره به آن درک کاملی پیدا کند، آن است که تحریمها بی تاثیر بوده است، اما طرف مقابل احساس میکند که این تحریمها خیلی ارزش دارد. تحریم ها تاثیر قابل توجهی ندارد و متاسفانه طرف مقابل این واقعیت را هنوز درک نکرده است.
وزیر امور خارجه در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه ما فکر میکنیم حرکت در همه زمینهها به سمت جلو بوده و راهکارهای مختلفی مورد بحث قرار گرفته است، افزود:اما من هنوز فکر میکنم مانع روانی که باید طرف مقابل از آن عبور کند موضوع تحریم است.
وی گفت: تحریم نه کارآمدی در گذشته داشته و نه کارآمدی در آینده خواهد داشت، بلکه تحریم یک نمادی است از نوع رابطهای که وجود داشته و این نماد باید شکسته شود و ما برای همین است که روی آن اصرار داریم.
این حرفهای آقای ظریف، مهم و قابل تامل است اما چه کسانی بر تأثیر گذاری تحریم ها مهر تأیید زدند؟
اظهارات ظریف در حالی مطرح می شود که پیش از این در ایام انتخابات ریاست جمهوری یازدهم و پس از آن بارها خود شخص رئیس جمهور و مسئولان دیگر کشوری اعم از معاونان و وزرا نیز با گفتار و رفتار خود بر اهمیت تحریم ها صحه گذاردند و از این اهرم در راستای انتقاد از دولت پیشین بهره جستند زیرا روزی نبوده که جناب آقای روحانی (چه در زمان تبلیغات انتخاباتی و چه پس از آن) در سخنرانی های خود تحریم ها را بزرگ، مهم و سخت جلوه نداده باشد.
همان طور که گفته شد شخص آقای روحانی، بارها در مناظرات و تبلیغات انتخاباتی از تحریم ها به عنوان یک عامل مهم در بروز مشکلات کشور، نهایت استفاده را انجام داد و برای این که اثبات کند مذاکره با آمریکا (کدخدای غربی ها) به مانند شاه کلید قفل مشکلات کشور حیاتی است تمام تلاشش را کرد تا اثبات کند که تحریم ها بسیار تأثیرگذار بوده اند و چاره ای جز پایان دادن آنها نیز وجود ندارد.
آن زمان که حسن روحانی در برنامههای انتخاباتی خود، چرخ اقتصاد را به چرخ سانتریفیوژها گره زد؛ گزاره «اثرگذاری تحریمها» را به عنوان بستر فعالیتهای انتخاباتی خود تایید کرد. دولت آقای روحانی مذاکرات خود را نیز در همین قالب و با تقویت همین دیدگاه آغاز کرد. رئیسجمهور بارها از «خزانه خالی» گفت و «آمار و ارقام دهشتناک» او از وضعیت اقتصادی در همان هفتههای نخست مذاکرات مطرح شد و دولت کلید اقتصاد را در مذاکرات و لغو تحریمها میجست به نحوی که بعد از پیروزی آقای روحانی عملاً غربی ها اذعان کردند که این عامل تحریم ها بود که باعث شد آقای روحانی رأی بیاورد.
همچنین تأکید روی برخی مسائل مانند خالی بودن خزانه، اشتباه بودن دور زدن تحریم ها، زیر سوال بردن اهمیت خودکفایی (به خصوص در مورد تولید بنزین پتروشیمی) ، مانور بیش از حد در خصوص اهمیت رفع تحریم های هرچند کوچک و … از سوی دولتمردان باعث شد تا نهایتاً طرف مقابل اینچنین برداشت کند که تحریم ها همچنان تأثیر گذار هستند.
در راستای اظهارات دولتمردان در رابطه با آثار تحریم ها نعمت زاده وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز گفته بود: چند سال دروغ گفتیم که تحریمها اثر ندارد، در هر حال هر تحریمی اثر خود را دارد.
از طرف دیگر محمد جواد ظریف نیز به عنوان وزیر امور خارجه دولت یازدهم که مستقیماً با مسئولیت جناب روحانی در مذاکرات شرکت می کند، برای این که طرف مقابل را قانع کند تحریم ها را کاهش دهد به ابزارهای عجیب و غیرمعمول متوسل می شد که می توان به تشکیل “کمپین نه به عدم توافق هسته ای” و یا تهدید به این که “اگر توافق انجام نشود مردم ایران دوباره به غرب ستیزان رأی خواهند داد”، اشاره کرد؛ این نوع دیپلماسی در کنار موضع گیری های سست و خنثی در برابر تشدید تحریم ها و تهدید نظامی ایران ، توهین ها و جسارت های اوباما، دیوید کامرون، جان کری، وندی شرمن و … نمادی دیگر بود که از ضعف مفرط دولت یازدهم در برابر تحریم ها حکایت داشت.
اگر تحریم ها اینقدر تأثیر گذار هم بودند اقرار و اصرار بر این مسئله از ابتدا امری اشتباه بود و در وهله اول موجب تضعیف خود دولت در طول مذاکره می شد. اگرچه از همان ابتدا انتقاداتی نسبت به این مواضع دولتمردان صورت گرفت اما متأسفانه این انتقادات با اتهاماتی مانند رانتخوار تحریم، تعامل هراس، بزدل، بی سواد ، دلواپسی نژادها و … پاسخ گفته شد.
مشی متکبرانه ی دستگاه دیپلماسی دولت یازدهم همچنان ادامه داشت تا این که ظریف به محض پایان یافتن مذاکرات ژنو ۸ بر بی تأثیر بودن تحریم ها تأکید کرد و گفت که گویا طرف مقابل حاضر نیست این ابزار را به زمین بگذارد و حتی به آن وابستگی عاطفی پیدا کرده است و جالب تر این که در حالی که ده ها اقرار به تأثیر گذاری جدی تحریم ها از سوی دولتمردان در یادها حک شده است، اکنون می خواهد به صرف حرف، این ذهنیت را از ذهن طرف مقابل مذاکره بزداید!
حال باید از جناب آقای ظریف پرسید که چه شده است که اکنون به این نتیجه رسیده اید که تحریم ها اثر نداشته است؟ آیا بعد از گذشت یکسال از مذاکرات به این نتیجه رسیده اید که باید بر ظرفیت های داخلی تکیه کرد!؟
بهتر نبود از همان ابتدا دولتمردان به جای "بی سواد" و "دلواپسی نژاد" خواندن منتقدان با اتخاذ مواضع عزتمندانه، برای داشتن تعامل با طرف مقابل، به نحوی گریبان چاک ندهند که از آن ضعف برداشت شود و بیش از این که منتظر حذف تحریم ها برای اداره ی کشور باشند به سمت اجرای اصول اقتصاد مقاومتی با خودکفایی، حمایت از اقشار ضعیف، حمایت از تولید در برابر واردات، سالم سازی فضای اقتصادی، اخذ مالیات عادلانه (از بخش های غیرمولد) با شفافیت اقتصادی و … حرکت می کردیم.
